Skip to content
Home arrow Vorige tentoonstellingen arrow Une passion allemande pour l'art juif
Een Duitse passie voor Joodse kunst – de collectie Lammel

de collectie Lammel


Data: van 2 november 2013 tot 9 februari 2014
Vernissage: 31 oktober 2013


Mordechai Moreh
Een uitzonderlijke schenking
Dankzij de generositeit van Christel en Manfred Lammel is het Joods Museum van België sinds vorig jaar een groot aantal kunstvoorwerpen rijker, waaronder schilderijen, beeldhouwwerken, gravures, geïllustreerde boeken, evenals affiches, postkaarten en oude gravures. In totaal werden 653 voorwerpen in onze databank opgenomen, maar ook onderzocht en zorgvuldig bewaard. Onderzoek over deze collectie is gepubliceerd in Museon, ons jaarlijks tijdschrift.
Dertig jaar lang heeft het echtpaar Lammel in de Duitse Eifel een kunst- en literatuurgalerij gehad die aan de Joodse cultuur gewijd was. De start van deze onderneming was een belangrijk signaal in het naoorlogse Duitsland, en gebeurde in een geest van herstel en verzoening. Uiteindelijk hebben de Lammels hun zaak om gezondheidsredenen moeten sluiten. Ze hielden eraan om ons museum een collectie aan te bieden met werk dat voornamelijk van Duits-Joodse kunstenaars afkomstig is. Sommigen onder hen zijn naar Israël geëmigreerd. We zijn erg opgezet met het werk van vooraanstaande kunstenaars als Jakob Steinhardt, Lea Grundig, Jakob Pins of Yigal Tumarkin dat we voortaan tot onze collectie mogen rekenen.


DE COLLECTIE

Jonah is spit out
Sinds de start van het museum, verzamelen, beheren en ontsluiten we werk van Israëlische kunstenaars. De tentoonstelling ‘Israël – 50 jaar artistieke creatie – Tussen droom en realiteit’, in ons museum in 1998, vond plaats ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de Israëlische staat. Deze expo combineerde een selectie van werken uit onze collectie met die uit privé-verzamelingen. De schenking van het echtpaar Lammel vult onze collectie verder aan met het werk van kunstenaars als Jakob Pins, Miron Sima en Osias Hofstätter. Ook werken van invloedrijke kunstenaars – die een hele generatie hebben beïnvloed – doen via deze schenking hun intrede in onze collectie. Zo getuigen de houtgravures met Bijbelse en Joodse onderwerpen van Jakob Steinhardt zowel van een wereld die in Europa ingrijpend is veranderd, als van de nieuwe vormen die zich in Israël aan hem hebben geopenbaard. Daarnaast zijn er de gravures van Miron Sima en de schilderijen en tekeningen van Naftali Bezem, die gewerkt heeft in het Israëlisch paviljoen op de Universele Wereldtentoonstelling van Brussel in 1958. De door filosofie en politiek geïnspireerde tekeningen van Devis Grebu getuigen in een persoonlijke stijl van verhalen die intiem gelieerd zijn aan de Israëlische realiteit en het verleden dat zo sterk door migratie is bepaald. Nog andere kunstenaars kwamen later in Israël en blijven eerder geïsoleerd, zoals Franz Bernheimer, die met zijn figuren in metafysische, lyrische en abstracte tekeningen de eindeloze mogelijkheden van het lijnenspel verkent. Ook Osias Hofstatter kan daartoe gerekend worden, met zijn gemartelde personages.

Lijst van de kunstenaars waarvan werken zijn opgenomen in onze collectie: Alfred Aberdam, Elie Abrahami, Franz Bernheimer, Naftali Bezem, Joseph Budko, Diska, Lea Grundig, Osias Hofstatter, Devis Grebu, Michèle Katz, Pinhas Kremegne, Max Lieberman, David Morris, Mordehai Moreh, Pinkas Moreno, Jakob Pins, Salama, Ruth Schloss, Miron Sima, Jacob Steinhardt, Friedel Stern, Yehezkel Streichmann, Yigal Tumarkin en Bertram Urwand.



TENTOONSTELLING

De tentoonstelling zal plaatsvinden in het gebouw van de Nouvel Espace Contemporain (NEC), op een oppervlakte van 1.200 m² en over drie verdiepingen. Gelet op de grote verscheidenheid en het volume van deze nieuwe collectie, spitst de tentoonstelling zich toe op kunstenaars die een band hebben met Israël. Eén verdieping wordt gewijd aan de meesters van de houtgravure, waaronder Joseph Budko, Jacob Steinhardt en Jakob Pins. Op de twee overige etages tonen we een selectie van het werk van deze kunstenaars: Elie Abrahami, Franz Bernheimer, Naftali Bezem, Lea Grundig, Osias Hofstatter, Devis Grebu, Mordehai Moreh en Pinkas Moreno. Eén zaal wordt gewijd aan de beeldhouwwerken van Yigal Tumarkin en Patricia Diska. De tentoonstelling wil de originaliteit en de diversiteit van elke kunstenaar volop belichten. Het werk van sommige kunstenaars wordt aangevuld met een film over hun werk en leven. Daarnaast presenteert het Joods Museum van België ook een film over de kunstenaars en de geschiedenis van de galerij Lammel.

Tentoonstellingscommissaris

Zahava Seewald, Conservatrice







LA COLLECTION

Jonah is spit out
Depuis ses débuts, notre musée collectionne, conserve et expose des artistes israéliens. L’exposition Israël – 50 ans de création artistique – Entre rêve et réalité, organisée en 1998 au MJB à l’occasion du cinquantenaire de la naissance de l’État d’Israël, regroupait une sélection d’œuvres issues de nos collections, ainsi que de fonds privés. La donation Lammel vient enrichir notre collection d’œuvres d’artistes tels que Jakob Pins, Miron Sima et Osias Hofstätter. D’autre part, des œuvres de créateurs importants, qui ont marqué toute une génération, y font, grâce à elle, leur entrée. Les gravures sur bois à sujets bibliques et juifs de Jakob Steinhardt sont les témoins d’un monde révolu que l’artiste a connu en Europe et des nouvelles formes qui s’ouvrent à lui en Israël. Les gravures de Miron Sima, les peintures et dessins de Naftali Bezem, qui a œuvré au pavillon israélien lors de l’Exposition universelle de Bruxelles en 1958, et les dessins d’inspiration philosophique et politique de Devis Grebu témoignent dans un style personnel d’histoires intimement liées à la réalité d’Israël et à leur passé d’immigrés. D’autres artistes n’arrivent que sur le tard en Israël et resteront plus isolés, telles les figures de Franz Bernheimer, qui explore les possibilités infinies de la ligne dans ses dessins métaphysiques, lyriques et abstraits, ou d’Osias Hofstatter, aux personnages torturés.
Liste des artistes dont les œuvres sont entrées dans nos collections:
Alfred Aberdam, Elie Abrahami, Franz Bernheimer, Naftali Bezem, Joseph Budko, Diska, Lea Grundig, Osias Hofstatter, Devis Grebu, Michèle Katz, Pinhas Kremegne, Max Lieberman, David Morris, Mordehai Moreh, Pinkas Moreno, Jakob Pins, Salama, Ruth Schloss, Miron Sima, Jacob Steinhardt, Friedel Stern, Yehezkel Streichmann, Yigal Tumarkin, Bertram Urwand.



EXPOSITION

Mordechai Moreh
L’exposition se tiendra dans notre bâtiment du NEC sur 1200 m2 et sur trois étages.
Étant donné la variété et l’ampleur de la collection qui nous est transmise, l’exposition s’articule essentiellement autour de certains artistes qui ont eu un lien avec Israël.
Un étage sera consacré aux maîtres de la gravure sur bois tels que Joseph Budko, Jacob Steinhardt et Jakob Pins. Sur les deux autres étages, nous montrerons dans chaque salle une sélection d’œuvres des artistes suivants : Elie Abrahami, Franz Bernheimer, Naftali Bezem, Lea Grundig, Osias Hofstatter, Devis Grebu, Mordehai Moreh et Pinkas Moreno. Une salle sera consacrée aux sculptures de Yigal Tumarkin et de Patricia Diska. La sélection mettra en valeur l’originalité et la diversité de chaque artiste.
La présentation de certains artistes sera accompagnée d’un film sur leur vie et leur œuvre. Par ailleurs, Olivier Hottois qui supervise la mise en place de ces vidéos réalisera un film documentaire relatant la biographie des Lammel et des artistes.

Commissaire

Zahava Seewald, Conservatrice


Le film "Retour aux sources de l'expressionnisme juif allemand. La donation Lammel." réalisé par Olivier Hottois avec les voix de Chouna Lomponda et Alexandre Henri, sera projeté au MJB durant toute la durée de l'exposition. Vous pouvez en visionner des extraits en cliquant sur les liens suivants:

 01 première partie   Dans cette partie, la commissaire de l'exposition Zahava Seewald parle de la donation faite au musée par les galeristes Christel et Manfred Lammel.

02 deuxième partie  Cette partie aborde l'immigration des artistes juifs allemands dans les années 1930 en Palestine. On y voit également la vie et l'oeuvre de deux grands maîtres de la gravure sur bois: Jacob Steinhardt et Jacob Pins.
03 troisième partie Ce troisième extrait montre le travail d'Osias Hofstatter qui a vécu l'internement dans les camps de Marneffe et de Gurs avant de pouvoir se réfugier en Suisse; ainsi que les gravures de Léa Grundig et le travail de sculpture de Patricia Diska.
04 quatrième partie   Ce quatrième volet nous fera découvrir les univers si riches du sculpteur Ygael Tumarkin et du graveur Mordecaï Moreh.



Image Image
 

Adres

Joods Museum van België
Minimenstraat, 21
1000 Brussel
02 512 19 63